Nie pokazuj pomysłu publicznie przed zgłoszeniem patentowym
Patent wymaga, aby wynalazek był nowy, a wymóg nowości dotyczy całego świata. Jeśli pomysł pokazano publicznie przed zgłoszeniem, może to wystarczyć, by patentu nie udzielono. Dotyczy to także sytuacji, gdy pokazałeś go sam, na przykład na targach, w mediach społecznościowych, w kampanii crowdfundingowej lub w ulotce. W Polsce i w Europie w praktyce nie ma okresu ulgi w nowości.
Dlatego pomysł udostępniaj tylko w ramach poufności, dopóki zgłoszenie nie zostanie złożone. Dotyczy to konstruktorów, producentów i potencjalnych inwestorów. To informacja ogólna, a nie porada prawna. Porozmawiaj z rzecznikiem patentowym, zanim pokażesz cokolwiek poza kręgiem osób, które podpisały umowę o poufności.
Zachowuj umowy, e-maile i daty. Prosty dziennik prac z datowanymi szkicami pokazuje, jak pomysł się rozwijał. Może okazać się cenny, gdy ktoś później zakwestionuje, kto co wymyślił.
Pomoc dla wynalazców w ramach poufności
Podpisujemy umowę o poufności (NDA), zanim wyślesz szkice lub opisy. Twoje materiały służą tylko Twojemu zleceniu i nigdy nie trafiają do naszego portfolio. Po opłaceniu zlecenia modele, rysunki i wizualizacje należą do Ciebie.
Możesz zacząć od ogólnego opisu bez szczegółów, abyśmy ocenili zakres. Dopiero gdy umowa jest podpisana, omawiamy funkcję dogłębnie. Na początku dużo pytamy: co wynalazek ma rozwiązać, kto będzie go używał, jak ma być produkowany i ile może kosztować jego wytworzenie.
Pliki wysyłamy tylko Tobie lub osobom, które zatwierdzisz, na przykład Twojemu rzecznikowi patentowemu. Gdy producent potrzebuje dokumentacji do wyceny, wysyłamy tylko potrzebne części i dopiero po Twojej zgodzie. Jeśli wolisz własną umowę o poufności, to również nie problem.
Prototyp funkcjonalny czy model wizualny?
Prototyp funkcjonalny ma pokazać, że mechanizm działa. Może wyglądać surowo, ale wymiary, luzy i materiał muszą być rozsądne, aby test coś mówił. Model wizualny pokazuje kształt, proporcje i to, jak rzecz leży w dłoni, ale nie musi działać. Mylenie tych dwóch to częsty i kosztowny błąd.
Prawie zawsze zaczynamy od funkcji. Druk 3D w technologii FDM pozwala w krótkim czasie przetestować kilka wariantów, na przykład różne siły sprężyn, luzy w przegubie lub kąty w mechanizmie. Gdy funkcja działa, przygotowujemy model wizualny z lepszymi powierzchniami. Jak prace nad prototypem przebiegają etapami, opisujemy na stronie rozwój produktu i prototypy.
Prototypy pokazują też to, czego nie widać na ekranie: że przycisk jest niewygodny, sprężyna traci siłę po stu cyklach albo pokrywa zacina się na mrozie. Każdy test dokumentujemy zdjęciami i wymiarami, więc kolejna wersja opiera się na faktach. Jeśli prototyp ma być pokazany inwestorom po złożeniu zgłoszenia, można go wyszlifować i polakierować jak gotowy produkt.
Rysunki jako materiał dla rzecznika patentowego
Zgłoszenie patentowe przygotowuje rzecznik patentowy i składa je w Urzędzie Patentowym RP (UPRP) albo w Europejskim Urzędzie Patentowym (EPO), jeśli chodzi o patent europejski obejmujący wiele państw Europy. Nie składamy zgłoszeń i nie formułujemy zastrzeżeń patentowych. Przygotowujemy materiał: czytelne rysunki liniowe pokazujące wynalazek w kilku rzutach, przekrojach i widokach rozstrzelonych.
Rysunki patentowe to czarno-białe rysunki liniowe bez koloru i fotorealistycznego cieniowania. Części oznacza się liczbami odsyłającymi, do których odwołuje się opis. Rysunki powstają bezpośrednio z modelu 3D, więc proporcje się zgadzają. Urzędy mają wymogi formalne dotyczące między innymi marginesów, grubości linii i wielkości tekstu, a rzecznik dba, aby wersja końcowa je spełniała. Kształt produktu można też chronić jako zarejestrowany wzór przemysłowy w UPRP lub EUIPO – to osobna sprawa dla rzecznika.
Rysunki dostarczamy jako pliki wektorowe PDF, a na życzenie rzecznika także jako osobne rzuty. Liczby odsyłające ustalamy z rzecznikiem, aby zgadzały się z opisem. Gdy konstrukcja zmienia się w trakcie prac, rysunki aktualizujemy z tego samego modelu 3D.
Od prototypu do produkcji
Wynalazek staje się produktem dopiero wtedy, gdy da się go wytworzyć za właściwą cenę. Wcześnie przeglądamy liczbę części, materiały i technologię. Małe serie można wykonać drukiem 3D, a większe wolumeny wymagają często wtrysku, blachy lub CNC. Szukamy też elementów znormalizowanych. Śruba, sprężyna czy uszczelka z katalogu jest prawie zawsze tańsza niż część specjalna, a mniej unikalnych części oznacza mniej form i prostszy montaż.
Jeśli produkt ma być wtryskiwany, dostosowujemy geometrię: pochylenia, równa ścianka i żebra – zobacz projektowanie pod wtrysk. Dostajesz pliki STEP, rysunki i zestawienie części, które można wysłać do wyceny. Jak wygląda droga od szkicu do serii, opisujemy na stronie projektowanie prototypów.
Zanim zainwestujesz w formy, mała seria próbna z druku 3D może pokazać, jak produkt zostanie przyjęty. Po złożeniu zgłoszenia można ją przekazać użytkownikom testowym, a ich uwagi uwzględnić przed zamrożeniem konstrukcji. Kalkulacja kosztu wytworzenia daje Ci też argumenty do rozmów z inwestorami i dystrybutorami.
Kroki wynalazcy we właściwej kolejności
| Krok | Na co zwrócić uwagę |
|---|---|
| Poufność | NDA przed udostępnieniem szczegółów – nic nie pokazuj publicznie |
| Własne badanie stanu techniki | Przeszukaj bazy patentowe, np. Espacenet, zanim wydasz pieniądze |
| Model koncepcyjny | Model 3D pokazujący funkcję, wymiary i części |
| Prototyp funkcjonalny | Testuje mechanikę, luzy i materiał – wygląd jest drugorzędny |
| Rzecznik patentowy | Przygotowuje zgłoszenie i zastrzeżenia, składa je w UPRP lub EPO |
| Rysunki liniowe | Czarno-białe rzuty, przekroje i widoki rozstrzelone z liczbami odsyłającymi |
| Model wizualny | Kształt, kolor i ergonomia – publicznie dopiero po złożeniu zgłoszenia |
| Ochrona wzoru | Kształt można zarejestrować jako wzór przemysłowy w UPRP lub EUIPO |
| Dokumentacja produkcyjna | STEP, rysunki, zestawienie części i wybór technologii |
Informacja ogólna, nie porada prawna. Skontaktuj się z rzecznikiem patentowym, zanim pokażesz pomysł publicznie.
Czego potrzebujemy od Ciebie
- Krótki opis problemu, który rozwiązuje wynalazek (bez szczegółów przed NDA)
- Szkice, zdjęcia domowych konstrukcji lub wcześniejszych prototypów
- Ważne wymiary i to, z czym wynalazek ma współpracować
- Jak i gdzie będzie używany – środowisko, obciążenie, użytkownicy
- Docelowa liczba sztuk i koszt wytworzenia, jeśli je znasz
- Czy rzecznik patentowy jest już zaangażowany i czego potrzebuje
Przykładowe zlecenia
- Model koncepcyjny nowego produktu domowego
- Prototyp funkcjonalny mechanizmu zamka
- Rysunki liniowe w kilku rzutach dla rzecznika patentowego
- Widok rozstrzelony z liczbami odsyłającymi
- Model wizualny na spotkanie z inwestorem po złożeniu zgłoszenia
- Narzędzie usprawniające istniejącą czynność
- Akcesorium pasujące do istniejącego produktu
- Przeróbka domowej konstrukcji na konstrukcję produkcyjną
- Dokumentacja do wyceny wtrysku
Co wpływa na cenę i termin
- Jak dobrze funkcja jest zdefiniowana na starcie
- Liczba części i ruchomych mechanizmów
- Liczba wariantów prototypu do przetestowania
- Czy w zakres wchodzą rysunki liniowe i wizualizacje
- Czy ma powstać dokumentacja do produkcji seryjnej
- Harmonogram przed zgłoszeniem, targami lub spotkaniem z inwestorem
Co otrzymasz
- Umowa o poufności przed startem
- Model koncepcyjny i pliki prototypów (STL/3MF)
- Prototyp funkcjonalny z druku 3D (opcja)
- Czarno-białe rysunki liniowe i widoki rozstrzelone
- STEP, rysunki i zestawienie części do produkcji
Częste pytania
Jak chronić pomysł, zanim złożę zgłoszenie patentowe?
Udostępniaj go tylko osobom, które podpisały umowę o poufności. Nie pokazuj niczego publicznie, także w mediach społecznościowych i na targach. Wcześnie porozmawiaj z rzecznikiem patentowym o tym, kiedy złożyć zgłoszenie.
Czy pomagacie w samym zgłoszeniu patentowym?
Nie. Zgłoszenie i zastrzeżenia patentowe przygotowuje rzecznik patentowy. My tworzymy modele 3D, prototypy i rysunki liniowe, z których rzecznik może korzystać.
Czy do zgłoszenia patentowego potrzebny jest prototyp?
Nie, prototyp nie jest wymagany. Często jednak bardzo się przydaje, aby sprawdzić, czy pomysł działa, i jasno go opisać.
Czym jest rysunek patentowy?
To czarno-biały rysunek liniowy wynalazku w jednym lub kilku rzutach, bez koloru i fotorealistycznego cieniowania. Części oznacza się liczbami, do których odwołuje się opis.
Do kogo należą model i rysunki?
Do Ciebie. Po opłaceniu zlecenia otrzymujesz pełne prawa do wszystkiego, co dla Ciebie przygotowaliśmy. Nigdy nie pokazujemy Twoich materiałów innym.
Ile prototypów potrzeba, zanim produkt będzie gotowy?
To różnie. Prostszym produktom wystarczają często dwa lub trzy warianty, a mechanizmy z wieloma częściami ruchomymi mogą potrzebować więcej. Planujemy etapami, abyś po każdym teście mógł się zatrzymać lub zmienić kierunek.