Uitvinding laten uitwerken – van schets tot prototype en tekeningen

Laat het idee niet openbaar zien voor de octrooiaanvraag

Een octrooi vereist dat de uitvinding nieuw is, en die nieuwheidseis geldt wereldwijd. Is het idee vóór de aanvraag openbaar getoond, dan kan dat al genoeg zijn om geen octrooi meer te krijgen. Dat geldt ook als u het zelf liet zien, bijvoorbeeld op een beurs, op sociale media, in een crowdfundingcampagne of in een folder. In Nederland, België en de rest van Europa bestaat in de praktijk geen respijtperiode.

Deel het idee daarom alleen onder geheimhouding totdat de aanvraag is ingediend. Dat geldt voor ontwerpers, fabrikanten en mogelijke investeerders. Dit is algemene informatie en geen juridisch advies. Spreek met een octrooigemachtigde voordat u iets laat zien buiten een kring die een geheimhoudingsovereenkomst heeft getekend.

Bewaar overeenkomsten, e-mails en data. Een eenvoudig ontwikkellogboek met gedateerde schetsen laat zien hoe het idee is gegroeid. Dat kan waardevol blijken als iemand later betwist wie wat heeft bedacht.

Uw uitvinding laten uitwerken onder geheimhouding

We tekenen een geheimhoudingsovereenkomst (NDA) voordat u schetsen of beschrijvingen stuurt. Uw materiaal wordt alleen voor uw opdracht gebruikt en verschijnt nooit in ons portfolio. Zodra de opdracht is betaald, bent u eigenaar van de modellen, tekeningen en beelden die zijn gemaakt.

U kunt beginnen met een globale beschrijving zonder details, zodat we de omvang kunnen inschatten. Pas als de overeenkomst rond is, gaan we diep op de werking in. In het begin stellen we veel vragen: wat de uitvinding moet oplossen, wie haar gaat gebruiken, hoe ze wordt gemaakt en wat de productie mag kosten.

Bestanden gaan alleen naar u of naar personen die u hebt goedgekeurd, bijvoorbeeld uw octrooigemachtigde. Heeft een fabrikant gegevens nodig voor een offerte, dan sturen we alleen de benodigde delen, en pas nadat u ja hebt gezegd. Wilt u liever uw eigen geheimhoudingsovereenkomst gebruiken, dan is dat ook prima.

Functioneel prototype of zichtmodel?

Een functioneel prototype moet aantonen dat het mechanisme werkt. Het mag er ruw uitzien, maar maten, speling en materiaal moeten realistisch zijn, anders zegt de test niets. Een zichtmodel toont vorm, verhoudingen en hoe het in de hand ligt, maar hoeft niet te werken. Die twee door elkaar halen is een veelgemaakte en dure fout.

We beginnen bijna altijd bij de functie. 3D-printen met FDM maakt het mogelijk om in korte tijd meerdere varianten te testen, bijvoorbeeld verschillende veerkrachten, speling in een scharnierpunt of hoeken in een mechanisme. Als de functie goed is, maken we een zichtmodel met mooiere vlakken. Hoe het prototypewerk in fasen verloopt, beschrijven we bij productontwikkeling en prototypes.

Prototypes laten ook zien wat op het scherm niet opvalt. Denk aan een knop die onhandig zit, een veer die na honderd cycli kracht verliest of een deksel dat in de kou klemt. Elke test wordt vastgelegd met foto's en maten, zodat de volgende versie op feiten bouwt. Moet het prototype na de indiening aan investeerders worden getoond, dan kan het worden geschuurd en gelakt zodat het op een eindproduct lijkt.

Tekeningen als basis voor de octrooigemachtigde

De octrooiaanvraag wordt geschreven door een octrooigemachtigde. Die dient haar in bij Octrooicentrum Nederland of in België bij de Dienst voor de Intellectuele Eigendom. Voor een Europees octrooi gaat de aanvraag naar het EPO, dat heel Europa bestrijkt. Wij doen de aanvraag niet en formuleren geen conclusies. Wat wij maken, zijn de gegevens: duidelijke lijntekeningen die de uitvinding tonen in meerdere aanzichten, doorsneden en explosietekeningen.

Octrooitekeningen zijn zwart-witte lijntekeningen zonder kleur en zonder fotorealistische schaduw. Onderdelen krijgen verwijzingscijfers waarnaar de beschrijving verwijst. De tekeningen komen rechtstreeks uit het 3D-model, dus de verhoudingen kloppen. De octrooibureaus stellen formele eisen aan onder meer marges, lijndikte en tekstgrootte, en de gemachtigde zorgt dat de definitieve versie daaraan voldoet. De vorm van het product kan ook als model worden gedeponeerd bij het BOIP of het EUIPO; dat is een aparte vraag voor de gemachtigde.

We leveren de tekeningen als vectorbestanden in pdf en, als de gemachtigde dat wil, als losse aanzichten. De verwijzingscijfers leggen we in overleg met de gemachtigde vast, zodat ze overeenkomen met de beschrijving. Verandert het ontwerp tijdens het werk, dan worden de tekeningen uit hetzelfde 3D-model bijgewerkt.

Van prototype naar productie

Een uitvinding wordt pas een product als ze tegen de juiste kosten kan worden gemaakt. We kijken vroeg naar het aantal onderdelen, de materiaalkeuze en de productiemethode. Kleine series zijn met 3D-printen te maken, terwijl grotere aantallen vaak spuitgieten, plaatwerk of CNC vragen. We zoeken ook naar standaardcomponenten. Een schroef, veer of pakking uit de catalogus is bijna altijd goedkoper dan een speciaal onderdeel, en minder unieke onderdelen betekent minder matrijzen en eenvoudiger montage.

Moet het product worden spuitgegoten, dan passen we de geometrie aan met lossingshoeken, gelijkmatige wanddikte en ribben – zie ontwerpen voor spuitgieten. U krijgt STEP-bestanden, tekeningen en een stuklijst waarmee u offertes kunt aanvragen.

Voordat u in matrijzen investeert, kan een kleine proefserie met 3D-printen laten zien hoe het product wordt ontvangen. Die kan na de indiening van de aanvraag naar testgebruikers, en hun opmerkingen worden verwerkt voordat het ontwerp wordt vastgelegd. De kostprijsberekening geeft u bovendien een basis voor gesprekken met investeerders en dealers.

De stappen van een uitvinding in de juiste volgorde

Algemene informatie, geen juridisch advies. Neem contact op met een octrooigemachtigde voordat het idee openbaar wordt getoond.

Dit hebben we van u nodig

• Een korte beschrijving van het probleem dat de uitvinding oplost (zonder details vóór de NDA)
• Schetsen, foto's van zelfbouw of eerdere prototypes
• Belangrijke maten en waarmee de uitvinding moet samenwerken
• Hoe en waar ze wordt gebruikt – omgeving, belasting, gebruikers
• Doelen voor aantallen en kostprijs, als u die hebt
• Of er al een octrooigemachtigde betrokken is en wat die nodig heeft

Voorbeeldopdrachten

• Conceptmodel van een nieuw huishoudproduct
• Functioneel prototype van een vergrendelmechanisme
• Lijntekeningen in meerdere aanzichten voor de octrooigemachtigde
• Explosietekening met verwijzingscijfers
• Zichtmodel voor een investeerdersgesprek na indiening
• Gereedschap dat een bestaande handeling verbetert
• Accessoire dat bij een bestaand product past
• Zelfbouw omgezet naar een maakbaar ontwerp
• Gegevens voor een offerte voor spuitgieten

Dit bepaalt prijs en levertijd

• Hoe goed de functie vanaf het begin is gedefinieerd
• Aantal onderdelen en bewegende mechanismen
• Aantal prototypevarianten dat moet worden getest
• Of lijntekeningen en renderings erbij horen
• Of er gegevens voor serieproductie moeten komen
• Planning richting aanvraag, beurs of gesprek met investeerders

Wat u krijgt

• Geheimhoudingsovereenkomst vooraf
• Conceptmodel en prototypebestanden (STL/3MF)
• Functioneel prototype met 3D-printen (optie)
• Zwart-witte lijntekeningen en explosietekeningen
• STEP, tekeningen en stuklijst voor productie

Veelgestelde vragen