Onderdelen voor oldtimers die niet meer te koop zijn
Voor een auto uit de jaren zestig of zeventig zijn mechanische onderdelen vaak nog te vinden via clubs en specialisten, terwijl kleine kunststof details volledig ontbreken. Denk aan knoppen, ventilatieroosters, lampfittingen, bekledingsclips, handgreepdelen en kappen. Hetzelfde geldt voor oudere brommers, sneeuwscooters en boten, waarvan de fabrikant misschien niet meer bestaat.
Ook auto's uit de jaren negentig en tweeduizend kunnen kleine kunststof onderdelen missen, omdat fabrikanten onderdelen maar beperkte tijd op voorraad houden. Een gescheurde houder van de hoedenplank of een gebroken clip van de deurbekleding kan los onmogelijk te koop zijn.
Gebruikte onderdelen zijn soms te vinden, maar vaak in even slechte staat als het eigen exemplaar. Als het onderdeel opnieuw in CAD wordt getekend, kan het weer worden gemaakt in het aantal dat nodig is. Het bestand kan ook worden gedeeld met andere clubleden, zodat meer voertuigen van hetzelfde model een tweede leven krijgen. Het model blijft bewaard en een nieuwe serie is te bestellen zonder opnieuw te meten.
Auto-onderdelen reconstrueren met het juiste uiterlijk
Bij een restauratie is passen niet genoeg – het onderdeel moet er ook goed uitzien. We meten het origineel op, vaak een kapot exemplaar, en fotograferen het tegen een raster om rondingen en randen vast te leggen. Een generfd oppervlak is in een print niet direct na te maken, maar een glad oppervlak kan worden geschuurd en gelakt. Voor grotere series kan het onderdeel worden getekend voor spuitgieten met een gestructureerde matrijs.
Ontbreekt het origineel helemaal, dan kunnen we werken met afbeeldingen uit werkplaatshandboeken, onderdelencatalogi of foto's van een andere auto, mits minstens één maat bekend is. De nauwkeurigheid is dan lager, en we maken altijd een proefstuk voordat er grotere aantallen worden gemaakt. Hoe opmeten en interpreteren in zijn werk gaan, beschrijven we bij reverse engineering.
Gespiegelde onderdelen voor links en rechts komen uit hetzelfde model. We controleren toch beide kanten van het voertuig, omdat oudere auto's niet altijd exact symmetrisch zijn. Logo's en merkopschriften reproduceren we niet; in plaats daarvan laten we een glad vlak over waarop het originele embleem terug kan.
Materialen die warmte, zon en trillingen verdragen
Het interieur van een auto die in de zon staat, wordt erg warm. Het dashboard kan op een zomerdag 80–90 °C bereiken, en PLA wordt al zacht bij ongeveer 55–60 °C. Voor interieurdelen gebruiken we daarom ASA of ABS, en koolstofvezelversterkt PA of PC voor onderdelen die zowel warm worden als belast.
Buiten en op boten is uv-bestendigheid minstens zo belangrijk. ASA behoudt kleur en sterkte in de zon veel beter dan PETG en ABS. PA neemt vocht op en verandert iets van maat, waar we in de passingen rekening mee houden. In de motorruimte is de afstand tot motor en uitlaat bepalend: dicht bij hete delen adviseren we metaal. De materialen vergelijken we bij ontwerpen voor 3D-printen.
De kleur beïnvloedt de temperatuur. Een zwart onderdeel in de volle zon wordt merkbaar warmer dan een lichtgrijs, en dat verschil kan bepalen of een onderdeel zijn vorm houdt. We kiezen het materiaal daarom op basis van de kleur die het onderdeel krijgt, niet alleen op basis van de plek.
Wat we niet voor printen tekenen
Onderdelen die de verkeersveiligheid beïnvloeden – remmen, stuurinrichting, wielophanging, gordelbevestigingen en brandstofsysteem – tekenen we niet voor 3D-printen. Daar zijn materialen, productie en beproeving nodig die een geprint kunststof onderdeel niet haalt. In sommige gevallen kunnen we een tekening maken voor productie in metaal, maar de verantwoordelijkheid voor goedkeuring bij de keuring ligt bij de eigenaar van het voertuig.
Dezelfde voorzichtigheid geldt voor boten: doorvoeringen onder de waterlijn en onderdelen van het brandstofsysteem moeten de voorschriften van de werf en de geldende regels volgen. Wat bij een restauratie ontbreekt, zijn echter vooral interieurdelen, bedieningsknoppen en cosmetische details, en daar is een geprint onderdeel vaak een uitstekend alternatief. Vragen over wat er aan een geregistreerd voertuig mag worden veranderd, beantwoordt de RDW. We maken graag de gegevens, maar beoordelen niet of een wijziging is toegestaan.
Accessoires en eigen oplossingen
Naast reserveonderdelen ontwerpen we accessoires: beugels voor extra meters, telefoon- en navigatiehouders voor het ventilatierooster, kabeldoorvoeren, luidsprekerringen en houders in de camper. We tekenen ze op bestaande gatenpatronen en contouren, zodat niets hoeft te worden geboord als het niet nodig is. Houders voor het ventilatierooster krijgen klemmen die de lamellen niet beschadigen, en beugels voor extra meters volgen standaarddiameters zoals 52 mm.
Trillingen zijn een veelvoorkomend probleem in voertuigen. Schroefverbindingen in kunststof krijgen daarom draadinserts en borgringen, en snapverbindingen dimensioneren we met marge. Voor brommer en motor tekenen we de beugel graag in plaatstaal of aluminium als hij op het frame komt. Meer voorbeelden van hoe we losse onderdelen maken, vindt u bij een onderdeel laten namaken.
Beslag en houders voor boten tekenen we met het oog op zout water. Metalen delen in de constructie zijn bij voorkeur van zuurvast rvs, en de kunststof kiezen we op uv-bestendigheid. ASA en sommige PA-soorten doen het goed aan dek, terwijl PLA en PETG slechter tegen zon en warmte kunnen.
Materialen voor voertuigonderdelen – richtwaarden
| Materiaal | Warmtebestendigheid en toepassing (richtwaarde) |
|---|---|
| PLA | wordt zacht bij ca. 55–60 °C – ongeschikt in de auto |
| PETG | ca. 70–75 °C – onderdelen in de schaduw, niet op het dashboard |
| ABS | ca. 90–100 °C – interieur, buiten uv-bescherming nodig |
| ASA | ca. 90–100 °C – interieur en buitendelen, goede uv-bestendigheid |
| PC | ca. 110–130 °C – warme en belaste onderdelen |
| PA-CF (koolstofvezelversterkt PA) | vaak boven 100 °C – beugels en kappen, neemt vocht op |
| TPU | flexibele delen: afdichtingen, dempers en randprofielen |
| Metaal (aluminium, staal) | bij motor en uitlaat en voor alle dragende delen |
Globale verwekingstemperaturen voor geprinte onderdelen; ze verschillen per fabrikant. Belaste onderdelen horen ruime marge te hebben ten opzichte van de hoogste temperatuur.
Dit hebben we van u nodig
- Het originele onderdeel of een kapot exemplaar
- Foto's van meerdere kanten met liniaal of schuifmaat in beeld
- Merk, type en bouwjaar van het voertuig
- Waar het onderdeel zit: interieur, bagageruimte, motorruimte, buitenkant of op de boot
- Gewenste kleur en oppervlak – origineel uiterlijk of in de eerste plaats functie
- Afbeeldingen uit werkplaatshandboek of onderdelencatalogus als het origineel ontbreekt
- Aantal onderdelen, bijvoorbeeld als clubleden hetzelfde willen
Voorbeeldopdrachten
- Ventilatierooster voor het dashboard
- Bedieningsknoppen voor verwarming en radio
- Bekledingsclips en sierlijsthouders
- Lampfitting en lampbeugel
- Kap voor de spiegelvoet
- Handgreepdeel voor portier of dashboardkastje
- Zijkap voor een brommer
- Meterbeugel voor een sneeuwscooter
- Beslag en kabeldoorvoer voor een boot
- Houders en opbergvakken in de camper
Dit bepaalt prijs en levertijd
- Hoe precies het uiterlijk moet worden nagemaakt
- Of het origineel beschikbaar is om op te meten
- Complexe vormen met dubbelgekromde vlakken
- Aantal proefstukken voordat de pasvorm wordt goedgekeurd
- Materiaalkeuze en eventuele nabehandeling
- Aantal varianten, bijvoorbeeld links en rechts
Wat u krijgt
- 3D-model in STEP en STL of 3MF
- Materiaaladvies op basis van warmte, uv-licht en belasting
- Gespiegelde variant voor links en rechts
- Proefstuk voor de pasvorm (optie)
- Afgewerkte onderdelen in ASA, PC of PA-CF (optie)
- Tekening voor een metaalwerkplaats indien nodig
Veelgestelde vragen
Kunt u onderdelen maken die de zon op het dashboard verdragen?
Ja, met het juiste materiaal. We gebruiken ASA of PC, die een veel hogere temperatuur verdragen dan PLA en PETG. Donkere onderdelen worden warmer dan lichte, dus ook de kleur telt mee.
Kan een 3D-geprint onderdeel eruitzien als het origineel?
Met schuren, plamuren en lakken komt het heel dicht in de buurt. Een generfd kunststof oppervlak is in een print niet direct na te maken. Voor grotere series kan het onderdeel worden ontworpen voor spuitgieten met een gestructureerde matrijs.
Kunt u onderdelen voor de motorruimte maken?
Onderdelen op enige afstand van motor en uitlaat kunnen in PA-CF of PC. Dicht bij hete delen en voor alles wat belasting draagt, adviseren we metaal, en dan tekenen we het onderdeel voor een werkplaats.
Maakt u remonderdelen of andere veiligheidsonderdelen?
Nee, niet voor 3D-printen. Onderdelen die de verkeersveiligheid beïnvloeden, vragen om materialen en beproeving die een geprint onderdeel niet haalt.
Is één foto genoeg om het onderdeel te tekenen?
Voor eenvoudige onderdelen is een foto recht van voren met een bekende maat in hetzelfde vlak vaak genoeg. Hoe meer maten en hoeken we krijgen, hoe beter de pasvorm.
Mag ik het bestand delen met andere clubleden?
Ja. Zodra de opdracht is betaald, zijn de bestanden van u en kunt u ze delen zoals u wilt.